Welkom op mijn weblog
Weblog van Arjan Gout.
Gestart op 7 juli 2007; de concert-klimaatdag van Al Gore.
Mijn Links
*
*
*
*
*
*
*
Stuur een e-mail
Plaats mij op de maillijst
[Je ontvangt dan eem mailtje als er een nieuw bericht is geplaatst. Je kunt op elk moment weer opzeggen.]
KALENDER
Klik op een datum om de postings van die dag te zien:
« May 2012 »
| Mon | Tue | Wed | Thu | Fri | Sat | Sun | | | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 | |
|
Wie is de hoer? (2)
Het is natuurlijk allemaal begonnen met het z.g. 'Ezelsproces' tegen Gerard (toen nog Kornelis van het) Reve, in 1967.
Dit was de gewraakte passage uit Nader tot U:
"En God Zelf zou bij mij langs komen in de gedaante van een éénjarige, muisgrijze Ezel ... 'Mijn Heer en mijn God! ... Ik houd zo verschrikkelijk veel van U,' zou ik proberen te zeggen, [en ik zou] Hem beginnen te kussen en naar binnen trekken, en [ik zou] Hem drie keer achter elkaar langdurig in Zijn Geheime Opening bezitten..."
Een mooie beschrijving van deze zaak, die ik niet kan verbeteren, vond ik hier.
Hier ging het dus om de belediging van het Opperwezen.
Waarbij het de vraag is - zoals ook de auteur stelt van het artikel waarnaar ik heb gelinkt - of zo'n almachtig en dus onaantastbaar wezen überhaupt wel beledigd kán worden. Van het Reves verdediging vond ik subliem.
Enkele jaren later was het W.F. Hermans die via de rechtbank zijn persoonlijke PR in de lift mocht zetten. Hij had niet God zelf beledigd, maar Zijn onderdanen, althans het katholieke volksdeel. Ook Hermans kwam ermee weg, zij het via een aanzienlijk laffere repliek dan die van Van het Reve. Hermans' verweer kwam neer op: "Ik was niet degene die de beledigingen uitte, het was mijn romanfiguur."
Beledigen van koningen of keizers is eigenlijk al helemaal geen issue. In de tijd dat monarchen nog echte heersers waren, was het zelfs een eerzaam beroep: de nar. Het lijkt erop dat de geschiedenis, beter dan het heden, het maatschappelijk belang van tegenspraak en spot begreep.
Zelf zie ik een 'waterscheiding' rond de jaren 80/90 van de laatste eeuw. In die zin, dat de 'beledigers' uit de jaren '50, '60 en '70 vooral een ontwikkelingsdoel leken na te streven: de afbraak van een niet gelegitimeerd en vermolmd autoritair systeem. Beledigen dus met een ethisch gedreven grondslag. 'Wij moeten dit doen, voor een betere maatschappij'. Dit als onderscheid met latere vormen van belediging, die werden verzorgd door de kinderen van de naoorlogse sociaal-revolutionairen, en die eigenlijk alleen nog maar gaan om het 'kwetsen om te kwetsen' (een treitershow op de radio, het tv-programma De Gouden Kooi en, afgelopen week nog in het nieuws: rappers die er een sport van maken om elkaar zó diep te beledigen dat er zelfs moord en doodslag uit volgt).
Maar terwijl ik dit opschrijf, ga ik al twijfelen of dit onderscheid niet illusoir is.
Mag je aan - zoals ik het nu maar even noem - grofspraak de eis stellen dat die een, op zichzelf, redelijk doel dient? Neemt dat niet meteen de angel weg, die juist bedoeld was om te steken?
Waar ik dus mee worstel, is Theo van Gogh.
Met veel plezier las ik zijn website De Gezonde Roker en zijn columns in Metro.
Tegelijk schrok ik soms van de vaak nogal 'oversized' manier waarop hij tegenstanders placht te bejegenen en beledigen (niet alleen de moslims, maar bijvoorbeeld ook de burgemeester van Amsterdam). Op een gegeven moment was er bijna geen column meer, waarin niet het woord 'geitenneukers' voor kwam. En hij had nog gelijk ook: het was in feite geen belediging. Want er staat inderdaad zoiets in de koran als (vertaald naar begrijpelijk Nederlands): "Heb je geen vrouw, pak dan niet je buurvrouw, maar neem jezelf een geit."
Ook Van Gogh mocht ruimschoots gebruik maken van zijn recht op vrije meningsuiting. Ook hij werd niet teruggefloten door de rechter. Althans, niet door een Nederlandse rechter. Uiteindelijk werd hij veroordeeld door de sharia, en conform geëxecuteerd. Dat wil zeggen: ritueel geslacht, zoals geiten, lammeren en ezels.
Ik zit daar heel dubbel in, qua Van Gogh.
Enerzijds denk ik: een godsdienst die ook maar één knip voor z'n neus waard denkt te zijn, moet tegen bespotting kunnen. Sterker nog: juist een godsdienst verdient het om ultiem te worden bespot. Want als ze waar is, kan de bespotting alleen maar bijdragen tot verdere versterking. En als ze onwaar is, verdient ze te worden ontmaskerd. Tot zover snapte ik Theo wel, dat hij die intrinsieke en valse paradigma's aan de kaak wilde stellen.
Maar... moet je daarvoor dan ook de massa van eenvoudige, niets kwaads in de zin hebbende gelovigen op hun tenen gaan staan?
Het mag, natuurlijk. Maar ik vind het niet... chic.
Mijn idee: beledig de godsdienst(en) zoveel je wilt. En beledig niet de gelovigen. Want zij weten niet wat ze doen. Oftewel: ze weten niet beter. Dit kunnen ze begrijpen, want zo redeneren ze zelf ook. Over ons, de 'heidenen'. |
Posted: 23:54, 1 August 2007 |
Add Comment |
|
|
