 Zo'n twee jaar geleden overgewaaid vanuit de VS: sociale nieuwssites. Waarbij internetters zelf het nieuws kunnen kiezen, in plaats van een redactie die dat voor hen uitmaakt. Dat kan door op de berichten van collega-internetters te stemmen. Een vernieuwing op internet die valt onder de noemer 'Web 2'.
De grootste sociale nieuwswebsite in Nederland is NUjij, dochter van NU.nl. Ik maak er inmiddels ruim een halfjaar gebruik van, en ik moet zeggen dat ik het een mooi initiatief vind. Het blijkt een uitstekende manier om veel lezers naar je weblog te krijgen voor wie zo'n weblog voorheen onbekend was. Bij mij zijn het er soms meer dan 1000 (voor één artikel)! Veel mensen reageren dan op het bericht, zowel op NUjij als op het blog zelf, als ook persoonlijk via e-mail. Daaruit zijn al diverse inspirerende contacten ontstaan. De term 'social' lijkt hier dus terecht.
Er is één kanttekening. Zo'n sociale nieuwssite moet dan wel op een faire, eerlijke en transparante manier werken. Vandaag is daar bij mij - voor wat NUjij betreft - twijfel aan ontstaan.
Ik had een vervolgbericht geplaatst, vannacht om 0:45 uur, over Jack Spijkerman, n.a.v. een eerder bericht op vrijdag. Met daarin televisiebeelden waaruit bleek hoezeer Spijkerman prof. Piet Vroon had geschoffeerd (wat volgens velen heeft bijgedragen aan de voortijdige dood van de laatste).
Toen ik vanmorgen mijn mailbox opende, zag ik diverse (positieve) reacties van mensen die op het bericht hadden gereageerd. Daardoor wist ik dat mijn stukje in goede aarde was gevallen. Maar toen ik mijn browser opende en naar NUjij surfte, bleek mijn bericht niet (of niet meer) op de voorpagina te staan. En dat was vreemd, want het bericht had maar liefst 21 stemmen verzameld (in minder dan tien uur) en dat betekent een zekere plaats op de rechter kolom, met de selectie 'Best gewaardeerd' (gezien de 21 stemmen had het bericht toen al op de vierde of vijfde plaats moeten staan).
Waar was mijn bericht nou toch gebleven?
Rond het middaguur heb ik een mailtje gestuurd naar de redactie van NUjij, met de vraag wat hier aan de hand kon zijn. Nog steeds - ruim 7 uur later - is daar niet op gereageerd. Wellicht is er op zondag geen redactie aanwezig? Maar dan luidt de vervolgvraag natuurlijk: wie heeft dat bericht dan verwijderd?
Om 12:30 uur was de stand: 14 reacties en 21 stemmen. Een uur later: hetzelfde: Vier uur later: nog steeds hetzelfde. Geen wonder zou je zeggen: als niemand het bericht meer kan zien, dan stemt er ook niemand meer en reageert er niemand meer. Maar dit klopt niet. Want ik weet dat er mensen zijn die naar dit item op de NUjij-site verwezen zijn (met een link die ze van elders hadden doorgekregen). Kennelijk kan er dus niet meer op het bericht worden gestemd ook!
Ondertussen vroeg ik mij af waarom iemand mijn stukje - dat serieus geschreven was en bepaald niet onbetamelijk - zou willen verwijderen? Dus maar even in de voorwaarden van NUjij gedoken (onderaan de pagina: 'Over NUjij'). Daar vind je een reeks huisregels: geen commercie, geen discriminerende uitlatingen, geen onderlinge vetes, e.d. Zulke berichten worden door de redactie verwijderd. Heel begrijpelijk. Maar mijn stukje komt in de verste verte niet in de buurt van zulke zaken, dus daaraan kan het niet liggen.
Maar dan volgt deze passage:
De NUniet-knop
Niet alleen door te stemmen, ook met de NUniet-knop bepalen de gebruikers welk nieuws het belangrijkst is. Zo blijft de diversiteit van de berichten op de voorpagina gegarandeerd.
Als een bepaald aantal gebruikers via de NUniet-knop een melding doet ('spam', 'onzin' of 'dubbel'), verdwijnt een bericht uit de blauwe kolom. Het bericht wordt dus niet verwijderd (dat gebeurt alleen met èchte spam), discussies kunnen gewoon doorgaan.
Die 'NUniet-knop' blijkt een nogal vreemde eend in de NUjij-bijt. Een lezer die erop klikt, krijgt een driekeuzen-menu voorgelegd: 'Spam' - 'Onzin' - 'Dubbel'. Daarna volgt een bedankje van de redactie, voor de 'melding'.
Maar hier gebeurt dus iets heel raars. Terwijl de hele NUjij-applicatie is opgezet met maximale transparantie (je kunt bijvoorbeeld altijd het aantal stemmen en clicks zien, en zelfs zien wie er allemaal op je bericht hebben gestemd) is dit de enige uitzondering. Niemand kan zien (behalve NUjij zelf) hoeveel lezers op die 'NUniet-knop' hebben gedrukt. En ook niet welke keuze ze vervolgens hebben gemaakt: spam, onzin, of dubbel).
Van mijn bericht staat in elk geval vast dat het a) géén spam betreft en b) géén dubbele plaatsing (want er was op dat moment geen gelijksoortig bericht geplaatst). Blijft over: c) 'Onzin'. En dat lijkt uiterst onwaarschijnlijk, gezien de vele lovende reacties die op het artikel binnenkwamen.
Let eens goed op deze passage uit bovenstaand citaat:
"Als een bepaald aantal gebruikers via de NUniet-knop een melding doet [...] verdwijnt een bericht uit de blauwe kolom (lees: wordt het van de voorpagina verwijderd, AG)."
Daarmee is die NUjij-knop dus een buitengewoon geraffineerde truc om - onzichtbaar op de achtergrond - als redactie tóch zelf te kunnen blijven redigeren. Want wat is 'een bepaald aantal gebruikers'? Tweehonderd? Honderd? Twintig? Drie? Eén? Nog los van het feit dat de redactie nergens laat weten hoeveel gebruikers op die knop zouden hebben gedrukt.
De architecten van NUjij vertonen hier een macabere sluwheid die voorheen aan types als Robert Mugabe werd toegedicht.
Ben ik nou zelf zo achterdochtig? - bedacht ik me. Of zou dit eerder ook al door anderen zijn opgemerkt? Ik ging eens uit googlen en kwam een artikel tegen op Zapruder, van een jaar geleden. Daaruit deze passage:
"Er is in de blogosfeer al een heel alternatief systeem van nieuwsvoorziening aan het ontstaan zo groot is onvrede daarover onder heel veel bloggers en hun publiek. En als de NUJIJ-redaktie dan verbaast is dat wanneer zij een sociale nieuwssite beginnen, deze in no-time wordt overspoelt met nieuws dat ze zelf vergaten te melden, dan is dat behoorlijk naief. Het aantal mensen dat ontevreden is met onze huidige mainstreammedia is groeiende en die zien nu hun kans schoon. ‘Hun’ nieuws direct op de zijkant van NU. Buitenkansje. We zitten nu al met smart te wachten op de nieuwe social nieuwssite van de Telegraaf…
NUJIJ ziet dat waarschijnlijk graag anders en daarom grepen ze in. Wat ze deden was echter precies het verkeerde. In plaats van bijvoorbeeld de genetica - het concept - van de site aan te passen, zodat de site uitzichzelf een andere kant op ging evolueren, gingen ze de mogelijkheid inbouwen onderwater het stemmechanisme te beinvloeden. Naast voorstemmen kunnen er nu ook tegenstemmen worden gegeven, alleen zijn de laatste niet zichtbaar. Inmiddels vermoeden wij dat de redactie de boel onderwater behoorlijk zit te sturen. Een paar van onze hoogst genoteerde berichten verdwenen zonder reden uit de ranglijsten, de goedscorende berichten over kleuterneuker Joris Demmink, verdwenen opeens uit de kantlijnen van NU. Dodelijk voor het image van een nieuwssite."
Het hele artikel staat hier.
Kortom, het is nu wel duidelijk. Als mijn bericht niet was verwijderd, zou het al vanaf drie uur vanmiddag bovenaan hebben gestaan, op dit moment zelfs met zo'n 50 à 60 stemmen (het nr. 1 bericht heeft nu 35 stemmen).
Wie mijn stukje alsnog wil lezen, dit is de oorspronkelijke link:
http://www.nujij.nl/drie-jaar-voor-jomanda-de-eerste-grote-blunder-van.3077252.lynkx
Ik zou zeggen: probeer eens of je er nog op kunt stemmen (als je dat nog niet had gedaan, want het mag maar één keer). En laat eventueel een reactie achter (als dat nog kan).
(Allemaal vóór vannacht 0:45, want na 24 uur wordt elk bericht automatisch verwijderd.)
Ten slotte dit. De bedenkers van NUjij lijken te hebben voorzien dat er ooit kritiek zou gaan ontstaan op deze manipulatieve werkwijze. Vandaar waarschijnlijk deze regel in hun houdhoudelijk reglement:
- Discussies over (de regels van) NUjij worden verwijderd
Dan wordt het dus nu de 'lakmoesproef' voor NUjij: hoe lang zullen ze de link naar dit artikel laten staan? Oftewel: durft NUjij te kijken naar zijn eigen 'blinde vlek'? Halen ze het weg, dan is het helemaal duidelijk. Dan wordt er hier plat gecensureerd en mag daar, zoals dat betaamt, niet over gesproken worden.
Maar dan komen we in een nieuwe situatie, waar ik nog niet aan wil denken. Zoals een collectieve bloggersactie, die er voor zorgt dat NUjij wordt gemarginaliseerd, of zelfs geheel om zeep wordt geholpen. Lijkt me haalbaar, maar ik zou dat wel jammer vinden.
En wie denkt dat ik alleen maar zit te zeuren omdat mijn eigen stukkie onvoldoende aandacht kreeg: Nee! Of... ja natuurlijk, dat ook, maar het gaat om veel meer. Want dit treft niet alleen mij, maar het kan iedereen gebeuren. Dat jouw nieuws-item, waar mensen nieuwsgierig naar zijn en leuk op reageren, zomaar ineens aan de kant wordt geschoven (terwijl het enorm stijgt in de ranking). Dat heeft dus niets meer te maken met de claim van 'democratische nieuwsvoorziening'. Ook wie zelf geen stukjes plaatst - de lezers en reageerders - zouden zich dit terdege moeten aantrekken.
UPDATE 20 juli, 23:00: Vanavond ontving ik per e-mail dit antwoord van de redactie van NUjij:
L.S.,
Onze excuses voor de trage reactie, maar normaal laten wij de mail behandelen door de redacteur die daar bij betrokken is.
Navraag doet leren dat de fout volledig aan onze kant ligt. De desbetreffende redacteur heeft uw artikel opgevat als dubbel doordat u de dag ervoor een soortgelijk artikel had geplaatst. Dat blijkt dus een folluw-up te zijn in plaats van een dubbel onderwerp.
Wij gaan het artikel terugplaatsen, en zetten het iets terug in de tijd zodat het ook een eerlijke tijd op de voorpagina heeft.
Met vriendelijke groet,
Redactie NUjij/MV
Dat terugplaatsen is inmiddels gebeurd. Nou, dat doet dan weer goed.
Al blijft 'NUniet' een vreemd knopje...
| 
