Het was me het weekje wel, de afgelopen week in Den Haag. Consternatie over het horeca-rookverbod en de coffeeshops. Minister Klink in de clich met de cafébazen en drie dagen later ook al met de huisartsen. En tegelijk maakte Guusje ter Horst een dansje om haar ‘Waardencatalogus’ aan te kondigen, waarbij ze van opwinding in haar TenaLady plaste.
Het is opvallend dat er een bepaalde structuur blijkt te zitten in de onbetrouwbaarheid van onze overheid. Of liever: overheden. Want het gaat van hoog tot laag, van landelijk tot lokaal. In dit blogje zal ik dat aantonen. Het gaat over roken en over parkeren. Twee zaken die veel mensen bezighouden, en waarin onze overheid zich opstelt als een ouderwetse, autoritaire en gefrustreerde vaderfiguur van vooroorlogse afmetingen. De overeenkomsten tussen deze twee zaken zijn onthutsend.
Weg met de kleine cafés!
Gezondheidsminister Ab Klink (CDA) schiet niet een beetje door, maar is totaal in de ban van zijn evangelische testosteron. Dat komt ervan, als je wetgeving implementeert zonder na te denken over de consequenties. Over dat rookverbod in de horeca is dus niet goed nagedacht. Waarschuwingen van deskundigen en vanuit het bedrijfsleven zijn in de wind geslagen. Dan blijkt ineens dat je een wet hebt ingevoerd die draagvlak ontbeert, die nagenoeg onuitvoerbaar is en die ook intrinsiek-juridisch nog aan alle kanten rammelt. En een wetgeving waarvan de praktische toepassing wemelt van de inconsistenties, is feitelijk niet uitvoerbaar.
Het rookverbod in de ‘natte horeca’ (daar waar mensen vooral komen om te drinken) is gewoon een brug te ver. Wie denkt dat hij de rookverslaving bij wet kan afschaffen, is gewoon niet op de hoogte van de maatschappelijke werkelijkheid. De overheid mag dan schermen met enquêteresultaten waaruit zou blijken dat een (niet rokende) meerderheid van de bevolking voorstander is van een rookvrije horeca, dat neemt niet weg dat het hier gaat om een grove generalisatie. Rookvrije restaurants bijvoorbeeld, worden tot nu toe soepel geaccepteerd, ook door de rokers. En in Grand Cafés in de grote steden – waar gemakkelijk een aparte rookruimte kan worden gecreëerd – bestaat ook al geen probleem.
Maar juist in die kleine gemeenschappen, in wijken en dorpen, waar het kleine café, of de kantine, of het gemeenschapshuis de plek bij uitstek is waar mensen bij elkaar komen en elkaar ontmoeten, juist dáár slaat deze nieuwe wetgeving onverbiddelijk en genadeloos toe.
Want als in zo’n kleine gemeenschap elk weekend pakweg dertig of veertig mensen bij elkaar komen om gezellig te kletsen, te drinken en te roken – met ieders instemming – dan mag dat nu dus ineens niet meer. Omdat Big Brother in het Haagse kremlin dat heeft verordonneert. Stalin zou hier in zijn graf nog een gebalsemde stijve van krijgen.
Oorlog
Er werd de afgelopen week zelfs gesproken over ‘oorlog’ tussen minister Klink en de samenspannende caféhouders die massaal de asbakken hebben teruggezet op de bars en de tafeltjes. En dus kwam er commentaar van een hooggeleerde vredesdeskundige. Prof. Leon Wecke, polemoloog, zei: “Het is buitengewoon moeilijk om een dergelijke ingrijpende gedragsverandering op te leggen aan een deel van de bevolking.” En historicus Maarten van Rossem formuleerde het bij Pauw en Witteman nog iets scherper: “Het is niet te doen om gedrag te criminaliseren dat door mensen niet als crimineel wordt ervaren.”
Pikant was, dat het verzet tegen dit antirookbeleid, dat inmiddels de omvang van een tsunami begint aan te nemen, voor Klink geen aanleiding was om even pas op de plaats te maken (bijvoorbeeld met een afkoelingsperiode, waarin het gezond verstand weer een kans zou krijgen). Nee, hij ging vol in de tegenaanval, met de aankondiging dat als de drietraps-boetes van de Voedsel en Waren Autoriteit (tot € 2400 aan toe) onvoldoende effect zouden hebben, hij de overtredingen van onwillige ondernemers zou overdragen aan het Openbaar Ministerie. Dat moet de café-eigenaren dan gaan vervolgen wegens een ‘economisch delict’, namelijk concurrentievervalsing. En dan moeten zij rekening houden met een boete van € 16.000 plus een tijdelijke sluiting van hun zaak.
Zo! En dan maar eens zien of er nog iemand een asbak durft neer te zetten!
(Het is overigens nog maar de vraag of de rechters zich hier zomaar voor Klinks karretje laten spannen. Want niet alleen de wettekst zelf is van toepassing, maar ook de parlementaire toelichting, oftewel de 'intentie' van de wet. En daar gaat Klink behoorlijk in de fout.)
Had straatvechter Ab Klink dit van tevoren bedacht? Ik denk van niet. Het idee werd hem, als een duveltje uit een doosje, gratis en voor niets aangereikt door KHN: Koninklijk Horeca Nederland. De club die de belangen van al haar leden, dus ook de caféhouders, geacht wordt te behartigen. Maar juist KHN kwam met het argument van concurrentievervalsing. Waarvan de minister dankbaar gebruik maakt. Niet onbegrijpelijk dus, dat in deze sector nu massaal wordt overwogen het lidmaatschap van deze belangenvereniging op te zeggen.
Haagse arrogantie
Er zitten veel kanten aan deze laatste, en moeilijkst te realiseren fase van het rookverbodbeleid. Met relatief gemak hebben rokende burgers zich tot nu toe geschikt in het rookverbod op de werkplek, in openbaar toegankelijke gebouwen, in de trein (zelfs op het perron!) en in restaurants. Maar nu lijkt er een grens te zijn bereikt, waarbij de wal het schip begint te keren.
Eens te meer blijkt hier het pijnlijke gebrek aan regie van onze minister-president. Want waarom laat hij minister Klink ongebreideld zijn gang gaan? Waarom heeft hij hem niet in een kamertje opgesloten met Maria van der Hoeven (Economische Zaken), eventueel aangevuld met Ronald Plasterk als mediator? Met de opdracht niet eerder naar buiten te komen, dan wanneer zij ‘eruit’ zouden zijn? Want alle sociaal-economische effecten zijn totaal genegeerd.
Kleine café-eigenaren zijn nu aan de wolven overgeleverd. En verkeren in wanhoop. Met een parafrase van Heijermans: ‘De borrel wordt duur betaald’. Ik begrijp dat wel. Niet alleen raken zij hun inkomen kwijt. Als kleine MKB-ondernemer hebben zij geen werkgever die zorgt voor de pensioenafdracht. Hun ‘pensioen’ is de opbrengst bij verkoop van hun zaak. Maar door deze regeringsmaatregel zijn alle kleine cafés in Nederland sinds 1 juli jl. in één klap waardeloos, en dus onverkoopbaar geworden. Klink liet weten niets te voelen voor een compensatieregeling. Had je maar visser of landbouwer moeten worden, zo lijkt de boodschap. Dan val je wel binnen de steunwaardige CDA-criteria.
Maar los van zo’n compensatieregeling blijft het feit staan – en dit is heel ernstig te noemen – dat waardevolle sociale netwerken door dit café-rookverbod aan diggels gaan. Gezelligheid, drinken en… roken lijken nu eenmaal bij elkaar te horen. De praktijk wijst dit inmiddels overduidelijk uit. ‘Waar blijven nu al die niet-rokers?’ is een legitieme vraag. Want op de niet-rokers kan het kleine café niet draaien.
Het was een slimme zet om het rookverbod per 1 juli, dus in de zomer, te laten ingaan. ‘Dan kunnen ze voorlopig nog even op het terras roken’, moet de gedachte zijn geweest. ‘Zodat de verslaafden nog even kunnen wennen’.
Hoe anders heeft dit uitgepakt. Nu zitten we met de hilarische situatie dat iedereen, bibberend van de kou en met het glas in de ene en de sigaret in de andere hand, buiten staat. En niet alleen de rokers – de vermeende aanstichters van dit onheil – maar ook de niet-rokers staan buiten. Waarom? Omdat de rokers buiten staan. Want daardoor is het gezellig buiten. Binnen zit niemand. Het café is leeg. Een surrealistisch beeld!
En zo zijn meer gevolgen door de wetgever niet voorzien. Dat komt ervan, met een niet goed doordacht, onvolwassen wetsvoorstel.
Terrassen waar het roken wel is toegestaan, worden verwarmd met – energieslurpende – elektrische heaters, die extra CO2-uitstoot veroorzaken. Herrie en rommel op straat. En niet te vergeten: een groeiende en algemeen gedragen weerzin tegen de bemoeizucht van de overheid, zelfs bij veel niet-rokers. Allemaal negatieve aspecten die kennelijk niet zijn ‘meegenomen’ in het rookverbodbesluit. Of… misschien toch wel?
Roken is ‘onchristelijk’
Ook werd deze week duidelijk waar deze ‘anti roken-hype’ vandaan komt. Dat blijkt overduidelijk de kleinste coalitiepartner, de Christen-Unie, te zijn. Zo beweerde CU-Kamerlid Joel Voordewind in Pauw en Witteman over het ‘meeroken’: “We hebben hier wel te maken met 19.000 gerelateerde doden door het roken per jaar!”
Een onzinnige bewering, zoals ik straks zal aantonen. Maar eerst nog dit.
Om juridisch-technische redenen werd de antirookwet in de horeca voorzien van de parlementaire toelichting (= motivatie) dat het zuiver zou gaan om de ‘bescherming van werknemers’, dus dat zij recht hebben op een rookvrije werkruimte. Maar wat nu als de café-eigenaar zelf rookt? En zijn meewerkende vrouw en dochter ook? En dat zij dus helemaal geen behoefte hebben aan een ‘rookvrije werkruimte’?
“Nou ja, zei Voordewind. Dan is het toch in ieder geval belangrijk voor de gezondheid van de bezoekers van zo’n café.”
Echter, dat staat nu juist niet in die antirokencaféwet!
We kunnen dus langzamerhand niet meer om de conclusie heen, dat het feitelijk niet zozeer over het roken gaat. Het gaat om meer dan dat. Het gaat over een bepaalde levenssfeer. Nu kennelijk blijkt dat roken onlosmakelijk onderdeel vormt van een ‘gezelligheid’ waarmee ook alcoholgebruik en cafébezoek geassocieerd worden, dient dit uit onze samenleving te worden weggesneden. Want die combinatie is een gruwel in het ‘Oog des Heeren’.
Zo wordt het kabinet, en vervolgens het hele land, gegijzeld door nota bene de kleinste regeringspartij. ‘Weg met al die cafés’, zo denken en voelen deze wereldvreemde gereformeerden.
Met de optie van het rookverbod grijpen zij hun kans om de cafécultuur definitief de nek om te draaien. Zo maar een gedachte.
Sjoemelen met wetenschappelijke gegevens
Ten slotte. En daarmee komen we op de vermoedelijk grootste blunder van deze nieuwe wetgeving. En die is, dat ze is gefunderd op ondeugdelijke en mogelijk zelfs (bewust) vervalste informatie.
Stivoro is, als hevig gesubsidieerde actiegroep, volledig onbetrouwbaar gebleken. De schadelijkheid van meeroken blijkt niet alleen onbewezen, matig meeroken lijkt zelfs een gunstig effect te hebben op de gezondheid. Lees bijvoorbeeld dit artikel van Henry Sturman of kijk hier hoe het EPA-rapport werd gemanipuleerd.
En wil je precies weten hoe dit verschijnsel van hormese werkt, lees dan dit uitstekende artikel van dr. C. LePair.
En dan nog de beschuldiging van Ab Klink dat rokerscafés de concurrentie zouden verstoren. Wanneer in een aaneengesloten gebied, zeg de binnenstad van Tilburg of Groningen, of in een dorpsgemeenschap, alle cafés de asbakken terugzetten, is er natuurlijk helemaal geen sprake van concurrentievervalsing.
De enige echte concurrentievervalser, en daarmee pleger van een economisch delict, is de minister zelf. Die de grotere bedrijven (letterlijk groter, in m2) bevoordeelt ten opzichte van de kleintjes, louter doordat zij wél een aparte rookruimte kunnen realiseren.
Slaapparkeren in Den Haag
Dan is er nog het ‘kleine Den Haag’. Ook daar is de (lokale) overheid inmiddels bezig om de bevolking tegen zich in het harnas te jagen. In dit geval door niet de rokers, maar de bewoners met een auto te beboeten. Zogenaamd om het ‘parkeerprobleem in woonwijken op te lossen’. Een probleem overigens dat de gemeente Den Haag zelf heeft gecreëerd en doelbewust in stand houdt. En ook hier op basis van foutieve cijfers, en met een voorstel waarin de bewoners en de gemeenteraad met list en bedrog op het verkeerde been zijn gezet.
En ook hier was het de kleinste coalitiefractie – GroenLinks – die via de onderhandelingen haar stokpaardje aan de meerderheid wist op te leggen.
Wil je hier meer over weten, kijk dan op de website van kritische Hagenaars, die speciaal is opgericht om weerstand te bieden aan deze arrogantie van de macht: www.parkeergeldzucht.nl
Nog een mooi voorbeeld trouwens vanavond in het programma Zembla, over de Almelose ondernemer Ahmet Okci, die net zo lang door de gemeente werd getreiterd dat hij vorig jaar tot een wanhoopsdaad kwam. Omdat hij het 'spelletje' niet begreep dat je moet spelen om voor de gunsten van B&W in aanmerking te komen. Of dat hij niet wilde meespelen.
De 'rechtsstaat Nederland' lijkt toe aan een forse APK-beurt.
