Anneliefs

Van Dale

Er moet me even iets van het hart. De site van Neerlands bekendste woordenboek, Van Dale, is veranderd. Jullie moeten weten dat ik nogal verknocht was aan die site, omdat ik mijn status van erudiete letterkundige graag wil handhaven. En daar had ik de Van Dale soms bij nodig. Om een mooi woord op te zoeken. Of om op te zoeken wat iemand die nóg slimmer is dan ik (ik weet heus wel dat ik Einstein niet ben) precies bedoelde met een bepaald woord, en of ik het desbetreffende woord dan kon adopteren voor mijn standaardvocabulaire. Omdat sommige woorden gewoon ook weer niet helemaal ‘des Annes’ zijn. De afgelopen week heb ik mijn vocabulaire bijvoorbeeld verrijkt met de term ‘rurale gebieden’. Dat is onder andere waar mijn oma woont. Tot nu toe noemde ik dat altijd “de rimboe” of “de negorij van Nederland” maar “ruraal gebied” klinkt veel intelligenter. Zeker intelligenter dan rimboe. En ook nog eens meer op zijn plaats, want Groede is misschien wel ruraal maar geen rimboe en oma is geen slingeraap.

Maar nu zit ik ineens mijn oma te verdedigen, terwijl ik het over de site van Van Dale wil hebben. Want daar is dus iets vreemds mee aan de hand. Eerst, zeg maar twee weken geleden, kon je gewoon in een balkje een woord intikken en dan was het *floep* en daar stond de betekenis. Zoals je ook gewoon mag verwachten van een woordenboeksite. Vorige week was de site uit de lucht, wegens ‘verbeteringen om mij nog beter van dienst te kunnen zijn’. Dat leek mij positief. Maar nu blijkt dat dat helemaal niet positief is. Ze hebben Van Dale online verrijkt met de niveaus ‘basis’ en ‘professioneel’. Daar moet je je voor aanmelden en dan heb je toegang tot meer woorden dan wanneer je je niet aanmeldt en alleen gebruikmaakt van de standaard zoekfunctie. Maar dat aanmelden kost geld. Basis kost 4 euro per maand en professioneel zelfs 12 euro. En dat, lieve lezers, vind ik dus gewoon écht niet kunnen. De Nederlandse taal is al aan ernstig verval onderhevig en dan moet je ook nog eens gaan betalen om je woordenschat te verbreden en te verdiepen. Waarom? WAAROM?? Zo vráág je er toch om dat iedereen het straks over “me huis” heeft en mij niet meer snapt als ik woorden als “pontificaal” of “clandestien” gebruik. Want die woorden gebruik ik dus, maar sommige mensen kijken mij dan echt aan alsof ik wetenschappelijke woorden in het Swahili aan het spuien ben.

Weet je wat je in het professionele woordenboek kan vinden? Een woord als “entiteit”. Dat blijkt niet meer voor het plebs beschikbaar te zijn en zelfs niet voor de basisabonnees. Dit geldt ook voor “verordonneren” en “afpeigeren”. Dat is toch raar?!
En hé zeg, ik ga toch geen bloody 12 euro’s neertellen voor een professioneel woordenboek terwijl in mijn boekenkast de Van Dale in drie dikke delen staat te schitteren? “Zoek je entiteit dan op in dat stoffelijk woordenboek, Anne”, zul je misschien denken. En dat doe ik ook wel, maar dat neem ik toch niet mee naar mijn werk? Terwijl ik juist op mijn werk een twee-eenheid vormde met vandale.nl.  

Wat ik maar wil zeggen: ik vind het stom. Ik spreek nu even in mijn functie van taaldominee: bescherm het Nederlands en hou het online woordenboek vrij toegankelijk voor alle partijen. Ook wanneer zij een moeilijk, zogenaamd professioneel woord op willen zoeken. Voordat de normaal Nederlandssprekende verwordt tot, jawel, entiteit.

Van Dale prijst zichzelf trouwens aan als ‘onlinewoordenboek’, inderdaad als één woord gespeld. Maar als je dat dan intypt in de zoekbalk, dan krijg je geen resultaat. 

Mijn vertrouwen in de online Van Dale is ver te zoeken, dezer dagen. Ik zit er al een week over te mokken, maar dat lost niks op. Dus vanavond ga ik als een volslagen autist mijn papieren woordenboeken uit mijn hoofd leren. Alle drie de delen. Ik laat me niet kisten door geldklopperij.

Zou 'betalen' in Van Dale met twee a's geschreven staan?