 
Kerosine studie wint prijs,Brandstof lozingen rondom schiphol
Milieukundestudenten Joost Lommen en Michiel Kiezenberg, afstudeerrichting Milieubeleid en –management, hebben de derde prijs gewonnen in de competitie 'Saxion Prijs 2005' in Deventer. Zij danken hun uitverkiezing aan het afstudeeronderzoek dat zij verrichtten naar brandstof noodlozingen door de burgerluchtvaart in het Nederlandse luchtruim. Met name in de nabijheid van Amsterdam-Schiphol. Dit in opdracht van de Milieufederatie Noord-Holland.
Grote hoeveelheden kerosine
Vliegtuigen in nood keren terug naar het dichtstbijzijnde vliegveld. Dat kan echter niet zomaar. De nog volle brandstoftanks zorgen voor een te hoog landingsgewicht, met het risico dat het landingsgestel van het vliegtuig beschadigt of zelfs doorzakt bij de landing. Ook leveren de volle tanks kerosine een verhoogd brand- en explosiegevaar bij de (nood)landing. Daarom mogen vliegtuigen in nood die terugkeren naar Schiphol eerst de overtollige brandstof lozen. Dat mag uitsluitend boven open water: de Noordzee of het IJselmeer. Bij de grotere en nieuwste typen vliegtuigen, zoals de Airbus 380, kan het gaan om hoeveelheden tot wel 200 ton kerosine, namelijk het verschil tussen het maximale opstijggewicht van 590 ton en het maximale landingsgewicht van 390 ton. Ter vergelijking: dat is tien grote tankwagens vol.
Waarnemingen neerslag roet en olie
De meeste kerosine verdampt, een deel komt terecht op het water of – zo luidde het ernstige vermoeden - toch op het land. Glastuinbouwers in de nabijheid van Schiphol constateerden onverklaarbare neerslag van roetdeeltjes en transparante en olieachtige laagjes op water, planten, glas en buitenmeubilair. Vergelijkbare klachten en klachten over (kerosine)stank kwamen ook van andere omwonenden in de wijde omtrek van Schiphol. Dit naast directe waarnemingen van brandstoflozingen.
Uit nood zonder toezicht?
Deze klachten vormden voor milieustudenten Joost Lommen en Michiel Kiezenberg van Saxion Hogescholen aanleiding voor hun afstudeeronderzoek. Hoe vaak komen kerosinelozingen in werkelijkheid voor? Wat is de definitie van noodkerosinelozingen en lozen vliegtuigen uitsluitend uit nood? Wat zijn de milieueffecten voor mens en milieu, ook op de lange termijn? Is de wet- en regelgeving rond kerosinelozingen afdoende en wie houdt toezicht op de naleving? En tenslotte: wat moet gebeuren om de situatie te verbeteren? Joost en Michiel probeerden met hun afstudeeronderzoek antwoorden te vinden op deze vragen.
Gegevens weigeren
Gegevens over tijd, plaats en hoeveelheid van een brandstoflozing zijn essentieel om de milieueffecten te kunnen berekenen. Tijdens het onderzoek bleek dat - ondanks de openbaarheid van informatie die Nederland formeel kent - het (vrijwel) onmogelijk is om aan de benodigde gegevens te komen bij de betrokken autoriteiten. Pas aan het einde van de onderzoeksperiode van vijf maanden, twee weken voor afronding van het onderzoek, kregen de studenten uiteindelijk, na eindeloos touwtrekken, een deel van de gevraagde gegevens. Daaruit blijkt het formeel te gaan om een aantal van twintig tot dertig officieel geregistreerde kerosinelozingen in het Nederlandse luchtruim. Terwijl omwonenden het hele jaar door klachten hebben die veroorzaakt lijken door brandstoflozingen in de lucht. Of registratie van de lozingen wel naar behoren plaats vindt is de vraag. De weigerachtige houding van de betrokken autoriteiten verhindert dit te kunnen beoordelen.
Inschattingen en modelberekeningen
Via omsingelende methoden wisten Milieukundestudenten Joost en Michiel aard en omvang van het probleem bij benadering toch in kaart te brengen. Van anonieme bronnen vernamen zij dat cockpitpersoneel niet altijd toestemming vraagt voor kerosinelozingen, en er dus ook geen registratie volgt, omdat de tijd en de zin ontbreekt voor de administratieve rompslomp die zo’n melding met zich meebrengt. Deze veronderstelde handelwijze kan ook, omdat geen enkele instantie de regels lijkt te handhaven, te controleren of prioriteit te geven, zo blijkt uit het onderzoek. Het lukte Joost en Michiel zelfs een computermodel te verwerven en te gebruiken van US Airforce, waarmee zij concentraties van stoffen in de lucht op leefniveau konden berekenen. Zo komt naar schatting 40% van de totale hoeveelheid koolwaterstoffen uit kerosinelozingen terecht in het milieu, aldus de modelberekeningen.
Knap staaltje onderzoeksjournalistiek
Milieustudenten Joost en Michiel geven met hun afstudeeronderzoek blijk van een knap staaltje onderzoeksjournalistiek. Hun onderzoek vormt onbedoeld een (nieuw) pleidooi voor openheid door de luchtvaartbranche wat betreft de milieubelasting en verantwoording aan de samenleving door de toezichthoudende en controlerende autoriteiten.
http://www.saxion.nl/rob/saxionprijs/kerosine WWW.PRONATURA.NL (#321) www.waterfactory.nl (#321) | 