Weblog maken?


MaakEenWebsite.nl (tip)
Totaal slechts 10 euro per maand incl. domeinnaam en gratis overzetten van uw bestaande weblog bij Bloggers.nl 100 MB ruimte
emailadres
Lees meer..... en bestel
Gratis geld verdienen met e-mails lezen? Meld je aan bij
Zinngeld, Surfrace, Qassa en Euroclix !

Op zoek naar God?

Roberto Bogers Fotografie

22/10/2008 - Onzichtbaar licht

Infraroodfotografie is bij de meeste mensen (fotografen) wel bekend. Maar aan de andere kant van het kleurenspectrum zit nóg een onzichtbaar gebied, en dit is (fotografisch gezien) wat minder bekend; het ultraviolet. Ultravioletlicht (of kortweg UV-licht) is net als infrarood gewoon te fotograferen (weliswaar iets minder gemakkelijk), en levert vaak net zulke interessante maar totaal andere resultaten op.

 

Ultraviolet licht is in feite ‘gewoon’ licht, alleen is de golflengte van de UV-straling zó kort dat het menselijk oog deze niet meer kan waarnemen. Zichtbaar licht omvat golflengtes van 400 tot 800 nm (nanometer), en het UV-gebied zit tussen de 40 en 400 nm. Sommige dieren kunnen de UV-frequenties echter nog wel waarnemen, en aangezien het zonlicht voor een deel uit UV-straling bestaat speelt ultraviolet in de natuur een grote rol.

 

Met name bloemen zijn behoorlijk UV-actief. Dankzij de uv-patronen in het hart van de bloem kunnen sommige insecten al van grote afstand zien waar ze hun nectar vandaan kunnen halen. De bestuiving wordt op die manier door de bloem zelf een stuk makkelijker gemaakt. Maar ook dieren kunnen UV-patronen reflecteren. Diverse vogelsoorten bijvoorbeeld zijn van camouflagekleuren afhankelijk om te overleven, maar aangezien er ook voortgeplant moet worden, is het best vervelend als door die camouflage je potentiele partners onvindbaar zijn. Dus heben sommige vogels een verenpak met UV-patroon aangeschaft zodat soortgenoten toch eenvoudig te herkennen en te vinden zijn. Sommige roofvogels maken daar echter ook gebruik van; zij kunnen hun prooien dankzij hun UV-zicht gemakkelijker herkennen of lokaliseren. Muizen bijvoorbeeld, laten een urinespoor achte wanneer ze op de vlucht slaan. Dat is een automatische angstreactie, en de torenvalk maakt daar handig gebruik van: hij hoeft niet naar muizen te zoeken in het hoge gras, hij hoeft zich alleen maar te laten zien zodat muizen op de vlucht slaan. Als de valk gewoon het urinespoor volgt komt hij vanzelf bij de muis uit. 

 

Er speelt zich dus heel wat af in deze onzichtbare wereld. Met wat kunstgrepen en wat geduld valt dit ook grotendeels te fotograferen. In het kort komt het erop neer dat je met filters de frequenties van het zichtbare licht en het infraroodlicht buitensluit, en alleen (een deel van) de UV-frequenties de lens laat passeren. Aangezien de sensor van een camera licht gevoelig is voor UV-frequenties, worden de ‘onzichtbare’ kleuren omgezet naar zichtbare kleuren. De foto die je op deze manier krijgt is dus een interpretatie van wat er zich in het UV-spectrum afspeelt; dmv verschillende kleuren kun je de UV-activiteit van onderwerpen in beeld brengen. Aangezien elke materie zijn eigen frequenties reflecteert kan het dus zijn dat onderwerpen die in zichtbaar licht veel contrast vertonen of grotendeels uit één kleur bestaan, in het UV-gebied juist geen contrast laten zien of tientallen verschillende frequenties (kleuren) reflecteren.

 

Interessant om mee te experimenteren. Althans, dat vind ik zelf toch, en hieronder zie je daar wat resultaten van. Op de eerste foto zie je de UV-reflectie van een model onder een aantal blacklights. Hoewel we het model dus uitlsuitend met UV-frequenties hebben belicht, was de opbrengst (intensiteit) erg gering en voor deze foto hebben we dan ook een enorm lange sluitertijd moeten hanteren. Wat wel grappig is, is dat je nog steeds de kleurverschillen in de huid ziet; blijkbaar reflecteert een gebruinde huid andere frequenties dan een volstrekt blanke huid. Ik heb het model daar overigens al op aangesproken en ze heeft beloofd er in het vervolg rekening mee te houden.

 

Bij foto 2 is de opstelling hetzelfde als bij foto 1, alleen hebben we het model nu met sunblocker ingesmeerd (factor 30). Zonnebrandcreme zou UV-straling tegen moeten houden, en aan de foto kun je zien dat het daadwerkelijk effect heeft. Er wordt geen kleur meer teruggereflecteerd en ook de verschillen tussen gebruinde en blanke huid zijn zo goed als verdwenen.

 

De 3e foto is gemaakt onder zonlicht. De groene streep links is sunblocker factor 15, de streep rechts is factor 50. De sluitertijd was wel aanzienlijk korter dan met de blacklights (de intensiteit van dat 'kleine beetje UV' wat door de zon wordt uitgezonden is dus vele malen groter dan de opbrengst van een lamp (in mijn geval 2 lampen van 25Watt en 1 van 45Watt) die alleen maar UV-frequenties uitstraalt), en je ziet dat de sunblockers nog steeds kleuren reflecteren en dat er geen duidelijk verschil is tussen factor 15 en 50. Navraag leerde dat blacklights slechts een beperkt aantal UV-frequenties uitzenden en dat in het zonlicht alle UV-frequenties vertegenwoordigd zijn, dus dat zou (een deel van) het verschil in sluitertijd en resultaat kunnen verklaren.

 

De uiteindelijke resultaten worden overigens pas na rigoureuze nabewerking verkregen, dus waar de strepen bij plaatje 3 in mijn geval toevallig groen zijn, zou dit bij een andere fotograaf net zo goed blauw kunnen zijn; het enige wat deze foto’s laten zien is het verschil in UV-activiteit van de verschillende onderdelen in die foto; welke kleuren je aan welk gebied toewijst is aan de fotograaf zelf.

 

Wat is dan het nut van dergelijke foto's? Hoewel de toepassingen beperkt zijn (en voor een fotograaf ook niet echt interessant) is het fenomeen op zich best leerzaam. Voor mijzelf is het gewoon iets waar ik als fotograaf eens lekker mijn tanden in kan zetten om te zien of ik er ook creatieve toepassingen voor kan vinden (met dit laatste ben ik overigens nog niet ver opgeschoten...). Maar wetenschappelijk gezien is UV-fotografie zeker interessant. Ik ben al door een aantal dierenartsen benaderd die geinteresseerd waren in het UV-zicht van dieren, en ook in de forensische, medische en industriële sector wordt dankbaar gebruik gemaakt van UV-fotografie. Overigens gebeurt dat dan wel met 'iets' professionelere apparatuur, waarmee men bijvoorbeeld onzichtbare sporen, medische afwijkingen of haarscheurtjes in lasnaden kan ontdekken. Dus de toepassingen zijn vooral praktisch van aard, maar het blijft ook gewoon leuk om er mee te experimenteren.  

  

Disclaimer

Mensen die naar aanleiding van het artikel op mijn website besluiten UV te gaan fotograferen, doen dit geheel op eigen risico. Beschadigde lenzen, sensoren of andere gevolgschade mbt tot het modificeren van camera’s of objectieven is geheel voor eigen risico. Het is aan te raden jezelf vooraf eerst goed te laten voorlichten over geschikte materialen, geschiktheid van sensoren, lenzen en/of camera’s, en eventueel beschikbare alternatieven. Werken met UV-licht of blacklights kan mogelijk schade aan de ogen opleveren (zogenaamde  ‘lasogen’) en klachten zoals hoofdpijn opleveren. Als je hier mee gaat experimenteren, kijk dan nooit rechtstreeks in de lichtbron, en/of scherm je ogen goed af. Permanente oogschade is bij mijn weten nog nooit aangetoond, maar ook zeker niet uitgesloten. 

Comments (0) :: Permanent Link

<- Last Page :: Next Page ->

About Me

fotobeslommeringen

«  November 2017  »
MonTueWedThuFriSatSun
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 

Links

Home
View my profile
Archives
Friends
Email Me

Friends

Hosting door HQ ICT Systeembeheer