Na een hele korte nacht maken we ons op voor onze laatste dag in Bolivia.

We mailen nog even vanaf de Mac PC (wat een kl...ding), ontbijten en wachten dan geduldig op Ines die altijd nog van alles te doen heeft. Of ze loopt bellend door het huis, of ze zit tot diep in de nacht achter haar pc.

We gaan als een wervelwind door Cochabamba met Daniel terwijl Ines nog allerlei papieren moet kopiëren. We zien onze geest alweer dwalen...we moeten nog terug naar huis om onze tassen te halen voordat we na het vliegveld gaan en we hebben nog 15 minuten.

Begint op een bekend scenario te lijken.

Ines heeft alle tijd, maakt zich niet druk, vast vertraging, alles komt goed.

We geven ons maar weer over aan de Boliviaanse mentaliteit, het heeft ook geen zin om zoals wij, een uur van tevoren op het vliegveld te gaan zitten om vervolgens te horen dat de kist weer vertraagd is!

En ja hoor, we komen om 12 uur aan en hebben 3 kwartier vertraging. Inchecken mag nog.

Ines is haar medicijnen vergeten dus die komen nog met een taxi naar het vliegveld.

En zo zitten we gewoon keurig op de vlucht naar La Paz.

Nou ja keurig, onze plaatsen waren bezet en met wat heen en weer geschuif kon iedereen weer zitten.

Ines vliegt liever met Aerosur (ik ook, sinds een knappe steward mij bij het uitstappen wenkte om te vertellen dat ie verliefd op me was, hahaha) want de bemanning ziet er leuker uit dan de dikke mamita´s van LAB.

We zijn rond 2 uur in La Paz. Weer even acclimatiseren! Maar het gaat goed.

Als ik op de kamer in het hotel aankom en mijn voeten bekijk schrik ik me dood. Mijn enkels puilen helemaal over mijn sneakers!

Madelon heeft uitgelegd hoe het komt, schijnt met mijn kortademigheid te maken te hebben. Mijn hart moet teveel pompen en er wordt dan minder vocht opgenomen door het bloed.

Komt wel weer goed als we lager gaan. Ziet er echt niet uit!!

Met Ines, Yvon en Ninotschka, onze advocaat in La Paz en El Alto, gaan we naar de Ambassade voor een gesprek met de Ambassadeur.

Ines en Ninotschka leggen de huidige problematiek op de Centrale Autoriteit uit en vragen om hulp bij de naleving van het Haags Verdrag door de Boliviaanse instanties. Die lappen momenteel ieder artikel uit het verdrag aan hun laars omdat ze als nieuwe ongeschoolde werknemers de wet nog niet eens kennen. Het is een chaos, maar volgens de ambassade komt het de komende maanden wel goed. Gelukkig geloven we geen van allen in sprookjes!

Het wordt een gevecht, bij ieder papiertje...

We hebben nog een uurtje om wat rond te shoppen voor thuis. Om 7 uur gaan we op weg naar Wagamama. De Boliviaanse dames hebben geen vertrouwen in onze keuze. Nog nooit van gehoord, weten jullie het zeker? En dan zijn ze blij verrast om in een heel klein steegje Wagamama te vinden. Lekker Japans gegeten met z´n allen.

Nu zijn we terug in het hotel. Over 7 uurtjes gaat de wekker alweer: 5 uur opstaan voor onze vlucht naar huis.

Het was te kort, te snel, te vermoeiend, emotioneel maar absoluut een reis met resultaat!

We komen terug, voor vakantie en om te werken....

We worden vandaag later wakker dan normaal. Met de luiken dicht is het heerlijk donker en kan je nog uren blijven liggen met het idee dat het nacht is. De gasboer komt weer tingelend langs met zijn kar, het kan niet anders dan 7 uur zijn. We proberen onze verhalen alvast in Word te tikken en foto’s te laden zodat we straks de weblog kunnen bijwerken. Na het ontbijt doen we een internetpoging maar het gaat erg traag. En omdat we wegmoeten moet het thuisfront nog wat langer wachten op een update. Vandaag is het tehuizendag.

We beginnen bij Salomon Klein waar we tijdens onze eerste reis ook zijn geweest toen Anneke Jacobs er nog werkte als vrijwilligster. We hebben eerst een gesprek met de maatschappelijk werkster en gaan daarna op zoek naar de kinderen. De kinderen zitten net aan een maaltijd en vinden het weer geweldig dat er aandacht binnen komt wandelen. We helpen de kindjes met het leegeten van hun bordjes en 3 kleine meisjes leren mij een Spaans liedje terwijl ze spelen met mijn armbandjes en oorbellen. Er zit ook een toekomstige fotografe bij het stel want als we even later naar buiten gaan rukt ze de camera uit mijn hand en gaat zelf aan de slag!

Na Salomon Klein bezoeken we Hogar de Amor, veel kleiner in opzet maar met veel ruimte voor de kids. Er is een prachtig klein meisje binnengebracht met HIV. Moest gelijk aan de tweeling denken…Wat zal haar toekomst zijn? Ik ga op de grond zitten en de kleintjes komen direct bij me zitten met boekjes. Het is voorleestijd. En dus lees ik voor over Nico en zijn matrozeneendje en Carlos die allerlei lekkers eet voor ontbijt. Leuk om weer even spaans te riedelen! De directrice heeft voor ons Saleñas gekocht. Soort zoete empañadas met aardappelen en kip. Die eten we later bij Inés tijdens de late lunch. ’s Middags wordt er 2 uur gewerkt aan dossiers en evaluaties.

Aan het eind van de middag gaan we naar Millenium. Hier zijn 17 kindjes te vinden op een veel te kleine ruimte. Directrice en psychologe leggen hun werkwijze uit en we krijgen de formats mee van hun psychologische rapporten. Ik heb een schattig klein meisje op mijn arm dat niet veel later schaamteloos over mijn arm plast en poept! De wat oudere kindjes worden boven in hun pyjama gezet. Ik ga nog even bij ze kijken en leer de meisjes dat je op mijn voeten kan dansen. Geweldig vinden ze het, staan in de rij om allemaal even met mij de salsa te doen! Het is 8 uur als we weer bij Inés terug zijn. Tijd om te werken met z’n allen tot in de late uurtjes… Morgen vertrekken we naar La Paz, alweer onze laatste dag in Bolivia….we kunnen nu al zeggen dat het absoluut weer de moeite waard is om hier zelf weer geweest te zijn. Moeten we vaker doen!!

Vandaag ons vertrek vanuit Sucre naar Santa Cruz…Jammer, we vinden de stad heerlijk om in te verblijven. Het weer is perfect, het voelt hier veilig, het is er schoon en ondanks dat dit de officiële hoofdstad van het land is, is het een dorp. Inmiddels zijn er 2 kleine supermarktjes te vinden in El Capital!

De email wordt ’s ochtends nog driftig gechecked. Viktor& Rolf blijken een andere afspraak te hebben dus cancellen ze de meeting die we maandag hebben gepland. Fijn, moeten we 35 Ambassadors gaan bellen dat de mannen even wat anders te doen hebben en alles opnieuw regelen… Ik bel met Weesp om te kijken wat er gedaan kan worden en ga dan weer heel snel over naar wat deze week belangrijk is…de kindjes hier!

We vertrekken rond kwart voor tien met de taxi naar het vliegveld. Het leek er even op of de man een omweg ging nemen: estamos perdido? Welnee, komt goed. En inderdaad, het vliegveld was in zicht. Bij het inchecken kijkt de man ons glazig aan. De vlucht naar Santa Cruz is gecancelled. U kunt vanavond wel mee. Kan niet! We hebben vanmiddag 2 afspraken! Uiteindelijk kunnen we mee op een vlucht met een andere maatschappij die om 14.00 uur vertrekt. Dan volgt er een uurtje heen en weer bellen met Inés en de consul. De afspraken moeten verplaatst worden en dat is nog een heel geregel. We gaan terug naar de stad, zitten in de zon op de Plaza en eten brood met kroketten bij Joyride. De nieuwe poging om Sucre te verlaten lukt uiteindelijk toch, met enige vertraging.

Inés heeft een afspraak met de rechter geregeld om 15.15 uur. We komen om 15.05 aan, moeten ons dan nog omkleden, bagage opslaan en een taxi nemen naar de rechtbank. Om 16.00 uur komen we verhit aan bij het tribunaal. Dit is Santa Cruz, 32 graden! Het duurt vervolgens nog een half uur omdat we te laat zijn. Maar gelukkig is hij nog steeds bereid om ons te ontvangen. We zitten weer keurig op afstand op 4 stoeltjes naast elkaar formeel te doen. Tanya, onze nieuwe advocaat in Santa Cruz valt erg in de smaak bij de rechter. Dat is in ieder geval erg positief! Na twee rechters gesproken te hebben is duidelijk dat het sinds de komst van Evo Morales, een enorme chaos is geworden. De meeste rechters zijn nog blijven zitten, maar de laag eronder (Defensoria en de Sedeges (Kinderbescherming)) die ervoor moeten zorgen dat de status van kinderen bepaald wordt (adoptabel, reïntegratie binnen gezin etc.) is vervangen door ongeschoold personeel die de wetgeving niet kennen en het systeem verstoren. Soms overvalt je het geval van vechten tegen de bierkaai omdat door al deze administratieve vertragingen en onwetendheid, kinderen onnodig in tehuizen blijven zitten. Er zitten 15000 kinderen in tehuizen en het aantal straatkinderen zonder status is dan nog niet eens meegeteld!

Na het gesprek met de rechter gaan we met Tanya naar de Consul. Hier evalueren we hoe het is gegaan met de adopties die reeds zijn gedaan. Ludo is erg tevreden over de administratieve gang van zaken, al zouden de ouders meer rekening moeten houden met het feit dat ze in Bolivia verblijven. Het enige dat ze hier weten ze is dat morgen niet vandaag is. Wat morgen wel is? Dus moeten ouders proberen stress bij zichzelf te vermijden door zich over te geven aan deze cultuur voor de tijd dat ze hier zijn. We laten koek, drop en pepermunt achter (en make up voor de dames) en moeten dan eigenlijk weer richting vliegveld. Maar Inés en Tanya hebben nog andere plannen. We moeten echt even naar een kindje kijken in een tehuis net buiten Santa Cruz. Tanya rijdt ons in haar rode Suzuki naar het tehuis in the Middle of Nowhere….de weg houdt op een gegeven moment op en we hobbelen in het donker verder. Het tehuis blijkt meer een opvangtehuis te zijn waar ook jongeren tot 16 jaar worden opgevangen. Het kleine mannetje dat we zien is echt schattig. Madelon onderzoekt de fysieke conditie van het jongetje door kleine oefeningen te doen. Handig zo’n fysiotherapeute! Er moet echt snel met ‘m gewerkt worden! We wisselen wat tips uit met een Nederlands meisje dat hier als vrijwilligster werkt zodat met kleine dagelijkse aanpassingen dit jongetje zijn achterstand sneller kan inhalen. Dan gaan we op weg naar het vliegveld. Veel te laat, gaan we niet halen. Toch hoopt Inés op de gewoonlijke vertraging, dus gaan we gewoon richting airport. Madelon en ik verheugen ons al op een nachtje Santa Cruz in het het Yotau. Kunnen we nog even zwemmen, haha. We zijn inderdaad te laat maar worden alsnog overgeboekt naar de vlucht van 22.30 uur. Uiteindelijk zitten we uren later nog steeds op het toestel te wachten en komen we om half 1 aan in Cochabamba. Het regent en de geur die je neus binnendringt is die van een stinkende rivier en de leerlooierijen waar de kadavers nog voor de deur liggen. Back in Cochabamba ? We kunnen niet gelijk gaan slapen. Madelon krijgt de quiche die Daniel heeft gemaakt nog weg, en we kletsen over, hoe kan het ook anders, adopties. Twee enorm toegewijde mensen die maar niet uitgepraat raken over alles wat er zich momenteel in Bolivia afspeelt: Daniel en Inés. Om 2 uur gaat dan eindelijk het licht weer uit….wat een dag.

Vandaag eindelijk een werkdag, haha!

Als we wakker worden gluren we voorzichtig naar buiten, zou de zon schijnen?

Jawel hoor, het is uitzonderlijk goed weer op dit moment in Sucre.

Zo’n 23 graden en een lekker zonnetje.

Onze wangen zijn verbrand van de trip naar 3200 meter gisteren dus we zien er eigenlijk niet uit.

Voordat Sandro en Javier ons komen halen voor een bezoek aan het tehuis drinken we nog even thee in het zonnetje en kleden we ons wel 3x om.

Wat moeten we toch aan met dit weer en welke verkeerde keuze hebben we vorige week gemaakt tijdens het pakken van onze koffers?

Om half 11 zijn de twee body guards gearriveerd en rijden we naar een tehuis dat tegen de bergen op is gebouwd.

We worden heel vriendelijk ontvangen door de directrice en krijgen een rondleiding door alle vertrekken.

Het is een klein tehuis. In totaal zo’n 50 kindjes waarvan de meesten in de leeftijdscategorie 2-6 jaar.

De meeste kindjes zijn erg enthousiast, zeker als de zak met cadeautjes is ontdekt.

Die geven we over aan de directrice om geruzie te voorkomen.

Kleine Jenny is vrijwel gelijk mijn vriendin. Samen wandelen we door de kamertjes, het schooltje, de wasruimte, de keuken etc.

De kindjes moeten eten, dus wachten ze geduldig op hun bordje rijst aan tafel. Ondertussen frummelen ze aan mijn oorbellen en trekken ze aan mijn vlechten. Héél interessant!

Er werken een aantal Deense vrijwilligers in het tehuis. Zij verblijven er ongeveer een maand tijdens hun reis.

Er is een groot gebrek aan vrijwilligers, op dit moment is er 1 verzorgster op 30 kinderen! Zij heeft een kamertje tussen twee leeftijdsgroepen.

Het tehuis is erg grappig gebouwd met allerlei splitlevels en het uitzicht op het wasgoed en de bergen is ook grappig.

Na het bezoek aan het tehuis gaan we naar de Cedeges, de Raad van Kinderbescherming, waar we een gesprek hebben met de nieuwe Directora.

Zij moet zich duidelijk nog inlezen en inleven als ex-journaliste…

’s Middags hebben we een afspraak met de vervangende rechter. Sinds de schorsing van de kinderrechter ivm corrupte praktijken met een Spaanse adoptie organisatie, zit er een vervangende rechter die eigenlijk niets anders doet dan wachten. Het is een nuttig gesprek en we spreken met Sandro, onze advocaat af, om het dossier van een familie die al erg lang wacht, vanavond in detail te bespreken.

We kunnen dan analyseren wat onze vervolgstappen zouden kunnen zijn.

Het is duidelijk dat in Sucre de systemen anders in elkaar zitten dan in de overige departementen. Blij dat we nu meer inzicht hebben!

De bespreking van het dossier duurt een uur of 2 en we gaan dan ook pas tegen 10en eten met Patricia. Ze weet een leuk, klein Boliviaans restaurantje waar we gezellig gaan tafelen.

Dan is het echt tijd om te gaan slapen.

Morgen vertrekken we naar Santa Cruz waar we een afspraak hebben met de rechter en de consul. ’s Avonds vliegen we door naar Cochabamba.