 |
Dit wil ik ook.
Ik zal het eerst naschilderen. Mijn kopie van het werk van Picasso. En dan maak ik het zelf. Ik maak een ‘zelfprotret met palet’, dat dit werk is maar toch ook niet. Vanaf het doek zal ik de kijker niet in de ogen zien maar staren, denkend aan mijn volgende werk. Mijn geschilderde zelf zal geen kwast in de hand houden. Misschein ben ik het dan wel niet maar is het een andere schilder, met een palet met andere kleuren, bezig aan een ander schilderij... Picasso dacht vast ook aan hoe zijn landgenoot Velázquez zichzelf schilderde in Las Meninas. Nóg een meesterwerk in de zelfportretkunst (en de schilderkunst in het algemeen).
De sterke arm
Voor het vak tekenen heb armen met spierballen getekend. En nu deze krachtpatserige Picasso weer... Ik had er nog niet bij stil gestaan maar blijkbaar heb ik wat met sterke armen.
De achtergrond
Dat grijs van de achtergrond is gemaakt, daar is wel wat strijd aan vooraf gegaan. Gesmeer? vast niet... Ik ben erg benieuwd naar het echte schilderij! Kan bijna niet meer wachten...
Misschien was Picasso trouwens wel in een soortgeljke fase in zijn leven als ik nu ben - schildersgewijs dan. Als ik Jef vergelijk met Picasso -en al zijn de overeenkomsten talloos; de verschillen zijn interessanter- dan is hij kort-door-de-bocht na jarenlang academisch schilderen met dit doek over aan het stappen op iets totaal nieuws anders vrijers brekend met al het andere. Dat overkomt mij ook, of beter gezegd: daar was ik naar op zoek en ik vind het, doe het, strijd, breek.
Het is eigenlijk een portret van Kafka...
Ik weet het: het is Kafka!
Het rood
Op het palet zitten enkele kleuren die duidelijk in het schilderij zelf zitten: wit, bruin, zwart en rood. Misschein wel door het ontbreken van het oogcontact en het ontbreken van de kwast is dit het punt waarop ik het dichtst bij de schilder kom: die lik verf zat eerst op het echte palet dat zich recht tegenover het doek bevond, en zit nu op het geschilderde palet. Heeft hij een-op-een de kleuren van zijn palet overgezet op het doek?
Kubisme op komst
De eerste kubistische trekjes zitten er al in. Zo realistisch als Picasso’s (zelf)portretten uit zijn blauwe periode waren is dit werk helemaal niet meer. Vormen zijn moedwillig vervormd. Je ziet van de linkerhelft van het gezicht meer dan op grond van de draai van de kop mogelijk zou zijn. De wijze waarop de kop op de nek staat en de vreemd hoge sleutelbeenderen zijn ook niet realistisch te noemen. In de stofweergave van de broek en het overhemd is ook een vorm van abstractie te zien.
Klap op de vuurpeil
Mijn aarzeling om dit werk te kiezen (heb het nooit in het echt gezien en het Philadelphia Museum of Art is niet naast de deur... ) verdween en toen ik zag dat er in het voorjaar een tentoonstelling in het Van Gogh gepland is precies over deze periode van Picasso, mét dit meesterwerk! Ik kan niet wachten om de trein te nemen naar niet Philadelphia. Eindelijk oog in oog met de meester.
http://www.vangoghmuseum.nl/picasso
De missende kwast
Wat ook bevreemdt, is de lege linkerhand. Of is het nou de rechterhand? Er blijkt discussie te zijn over de veronderstelde linkshandigheid van Picasso, terwijl diverse filmpjes laten zien dat hij in ieder geval met de rechterhand schilderde. Maar als dit zelfportret gemaakt is door in de spiegel te kijken dan is de hand links op het doek zijn linkerhand in de spiegel! Was hij, zoals vele Spanjaarden uit die tijd (en veel later ook nog) een ‘gecorrigeerde linkshandige’? Of heeft hij helemaal niet inde spiegel gekeken maar zichzelf als model ‘voor zich’ zien staan? Heeft hij zijn eigen, innnerlijke, beeld van zichzelf geschilderd? Dat zou ook een verklaring vormen voor het niet-in-de-lens-kijken...
Hoe dan ook, in die lege hand moet toch een kwast zitten! De schilder was bezig zijn eigen portret te schilderen en heeft de kwast niet even weg gelegd steeds als hij naar zichzelf keek. Bewust niet geschilderd dus. Met de bedoeling de kijker te verwarren? Of, zoals ik ergens gelezen heb, om te laten zien dat het om de schilder als persoon gaat en niet als schilder... Maar waarom dan wel een palet? Wilde hij zeggen dat het is niet de kwast is die het schilderij maakt maar de schilder en de verf?
De staar
Het is een zelfportret maar het mist iets heel karakteristieks voor een zelfportret: de ogen kijken je niet aan. Daardoor lijkt het even een ‘gewoon’ portret, waarbij de geportretteerde een ander was dan de schilder. Als de schilder zijn eigen portret maakt, moet hij immers in een spiegel kijken en bij het schilderen van zijn eigen ogen moet hij daar recht in kijken. Picasso zal juist die verwarring hebben willen oproepen, de kijker op het verkeerde been willen zetten.
Zelfportret
Wanneer ik dit werk voor het eerst gezien heb weet ik niet meer. Maar steeds als ik het zie, word ik er weer door gevangen. Die sterke vent met die starende blik... Het is in mijn ogen een meesterwerk vanwege de kracht die het uitstraalt, die je dwingt ernaar te kijken, en die je niet loslaat.
een meesterwerk
mmm... meest er werk
|
|