Lokaal 2B

Lokaal 2B

Het is donker in het klaslokaal, de stoelen en banken staan in het zilveren maanlicht dat door de grote klapramen schijnt. De schaduwen van de boomtakken schetsen grillige vormen op het zeil van de vloer. Langzaam adem ik de lucht van wasco, ecoline en potloodslijpsels in en uit. De school is stil en verlaten, de schoonmakers zijn al weg. "Moet ik de deur sluiten, juffrouw?" zei Ahmed aarzelend, bezem in de hand. Ik knikte. Ik kon niets zeggen, zo erg is het met me.

In het de gele lichtkegel van de bureaulamp, boven op de stapel slordig, frommelig tekenpapier, ligt het schilderij. Ik krijg het er koud, nee, warm van. Nee, het beneemt me de adem. Nee, het verstikt me. Mijn hart slaat ervan op hol.

Ik kijk opzij, ga met mijn vinger langs de lijst met namen tot ik hem vind. Elf jaar pas. Hij moet een klas overgeslagen hebben. Ook dat nog. Ik adem kort en oppervlakkig, kijk weer naar het schilderij, sta dan snel op. Weg. Weg.

Met mijn handen leun ik op de rand van de emaille wasbak waarin hij zijn penseel vandaag heeft afgespoeld. Ik moet dat gezien hebben, maar ik kan het me niet herinneren. Toch moet hij het gedaan hebben, ik heb de penselen zorgvuldig gecontroleerd en ze waren allemaal schoon..

Dat is zoiets: Ik heb ze zorgvuldig gecontroleerd. Hij zou dat nooit hebben gedaan. Toch? Of wel? Misschien juist ook wel. Ik kan dat niet weten.

De spiegel zit vol waterige verfvlekjes. Ik kijk naar mijn silhouet in het vale licht. Vrouw, rond de veertig, knotje op het hoofd, mager, ingevallen gezicht, donkere ogen. Mijn mond zakt open. Ik lijk wel een doodshoofd. En in feite ben ik dat ook. Vandaag ben ik gestorven.

Twintig jaar lang. Twintig jaar lang heb ik gezwoegd, zat er dagelijks verf in mijn haar, liep ik in overalls vol rode en gele vlekken over straat (ik was daar verdomd trots op natuurlijk). Twintig jaar lang, dat is een mensenleven.

Toen ze van het Kunstfonds mijn uitkering stopzetten (ik, idioot heb ze natuurlijk de huid vol gescholden dat ze niets van kunst begrepen) en me dwongen een baan te zoeken, zei ik tegen de schoolkinderen: ik ben hier niet echt. Ik bén geen tekenjuf. Mijn beroep is eigenlijk kunstenaar. Weten jullie wat dat is, een echte kunstenaar? Hoe ze me toen glazig aankeken. En ik maar laatdunkend glimlachen. Het grijpt me om het hart.

Twintig jaar lang uitleggen over slagschaduw, verdwijnpunt, perspectief.

Weet je wat ik zei? Ik zei: ik heb een opleiding aan de kunstacademie, dus ik ben per definitie kunstenaar. Per definitie kunstenaar, dat zei ik. En nu ligt dat papier op mijn bureau. Hij is elf jaar oud.

Twintig jaar lang, elke dag weer zeggen dat het wel gaat lukken, tegen je ouders glimlachen en liegen dat het goed gaat. Je vrienden uitleggen dat het nog steeds niet gelukt is, maar dat je goede hoop hebt dat het nu toch eindelijk een keer... Enz... Enz...

God, ik kan wel janken. Uit mijn handtas haal ik mijn trouwe flesje, schroef het open en neem een grote slok. Het spul brandt in mijn keel. Twintig jaar. Twintig jaar lang. Wat had ik in die tijd kunnen doen? Ik had een man kunnen vinden. Ik had kunnen trouwen en kinderen krijgen. Ik had een tevreden mens kunnen zijn. Maar nee, ik vond dat te burgerlijk, te gewoontjes. Ik wilde iets bereiken. Belachelijk. Volstrekt belachelijk. Je hebt een clown van jezelf gemaakt, Bea.

Tot vanmiddag was alles nog goed en rustig. Kalm leefde ik in de leugen die ik om mijzelf gesponnen had. Tot ik het schilderij zag. Ik dacht dat ik een hartaanval kreeg.

En het erge is, dat het gewoon met vingerverf gemaakt is. Met vingerverf, for godsake. Ik, die thuis voor duizenden euro's aan verf heb staan. Tweehonderd Caran d'Ache potloden, het duurste papier van bij het Vliegenhuis, tien lama-haren-penselen uit Peru, die heb ik speciaal laten overvliegen.

Vingerverf.

Het joch is pas elf. Het weet waarschijnlijk niet eens wat het gemaakt heeft. Alleen ik zie het. De lichte, ongedwongen toets ervan, de frivoliteit, het aan gekte grenzende kleurgebruik, de rustige compositie.

Ik loop terug naar het bureau en staar naar het schilderij, dat werkelijk een schilderij is. Een schilderij met een hoofdletter S. Het zou in de duurste galerieën in de stad kunnen hangen.

Maar hij weet dit niet, Bea. Alleen jij weet wat je ziet hier. Alleen jij.

Ik bijt op de binnenkant van mijn lip, adem snel in en uit. Ik kijk om me heen. Er is werkelijk niemand. Niemand, helemaal niemand. De deur zit op slot, de schoonmakers zijn weg. Zelfs het grasveldje voor de school is verlaten. Er is geen controle.

Ik kreun. Ik staar naar het papier.

Kan ik het doen? Kan ik dat werkelijk doen? Nee toch, het is te afschuwelijk. Maar dan: twintig jaar! Toen mijn lijdensweg begon, was hij nog niet eens geboren. Hij verdient dit niet, dat kutjoch. Twintig jaar. Hij weet waarschijnlijk niet eens wat hij doet. Hij weet niet eens wie Kandinsky of Signac zijn. Hij verdient dit niet! Heeft hij soms een studie gemaakt van de stofuitdrukking in de schilderijen van Caravaggio? Heeft hij het kleurenspectrum van Modigliani bestudeerd? Heeft hij thuis de twintig delen van de Leipziger Kunst Encyclopedie staan?

Nee! Natuurlijk niet! Hij is geen kunstenaar! Hij is een charlatan! Een dilettant!

Ik schreeuw, grijp het papier van de stapel, scheur het in stukken en smijt het in de prullenmand. Hijgend blijf ik staan en staar naar de snippers.

Morgen zal ik hem berispen. Ik zal kwaad op hem worden en hem straffen. “Waar is je tekening?” zal ik hem zeggen, “je bent het niet waard om les te krijgen van een echte kunstenaar.” Ik zal hem met de penselen om zijn oren slaan.

15:25 - 26/8/2008 - post comment