Op de zijmuur van een blok in de Schönhauserallee staat een tekst met grote zwarte letters en drie uitroeptekens:

 'Die Stadt ist Ausverkauft!!!'. '

Zo is het maar net' denk ik grimmig. En welkom in Berlijn.

Het is voorlopig de laatste keer. Onafhankelijk van elkaar hebben we gesteld dat we voorlopig Berlijn voor het laatst bezocht hebben. 'We' zijn mijn ex-collega P en ik. 'Of er naar toe verhuizen of wegblijven', zo stellen we. En zo is het ook. We zijn een beetje 'uitgetoerist', zien de makkelijke dingen voor de derde keer of vaker en hebben te weinig tijd om de stad anders te beleven dan de toerist in het algemeen kan en zal doen.

Toch trekt de stad me. Ze is nog steeds een tikkeltje anti-autoritair en een pietsje radicaal, zonder direct gevaarlijk of dreigend te zijn. Het is meer dat de stad te groot is en te arm om kritiek op de wijze waarop onze maatschappij haar burgers ziet en vormt als consumptievee te smoren in subsidies en 'leuk' zoals we dat hier doen.

Ik vraag me af wat er in Nederland gaat gebeuren als over 40 jaar de aardgasbel op blijkt te zijn... Zal de sociale wattendeken waar we ons in gewikkeld hebben om ons te beschermen tegen de boze buitenwereld helemaal weg vallen?

We zullen zien.

En de beste wensen voor 2010.