Argentinië, van Iguazu tot Ushuaia

Southern Right Whale

De Southern Right Whale, ook wel Zuidkaper of Australische walvis genoemd, is een walvissoort die behoort tot de ´echte walvissen´, namelijk het geslacht der noordkapers. Het is het enige lid van deze familie die op het zuidelijk halfrond leeft.

De kenmerken: de zuidkaper is een grote walvis met grote, brede borstvinnen en een grote, brede kop, die 25% van zijn lichaam uitmaakt. Op de kop heeft de zuidkaper voor ieder individu unieke huidwoekeringen, aangroeisels waarop zeepokken groeien. De borstvinnen zijn kort maar breed en de rugvin ontbreekt. Mannetjes worden tot 15 m lang en vrouwtjes to 16,5 m. Ze worden tot 60 ton zwaar.

De huidvergroeiingen zijn goed zichtbaar.

Het verspreidingsgebied: De zuidkaper vind je enkel in de gematigde en koele zeeën van het Zuidelijk Halfrond. In de winter, het voortplantingsseizoen, leven de dieren in de kustwateren van Argentinië, Chili, Brazilië, Zuid-Afrika en Zuid-Australië. Ze verblijven meestal vlak bij de kust, vaak in ondiepe wateren. In de zomer trekken de dieren naar de voedselrijke wateren van Antarctica.

Het verspreidingsgebied van de Zuidkaper

Leefwijze: De Zuidkaper leeft van kleine roeipootkreeftjes en dierlijk plankton, die hij met zijn grote bek uit het water zeeft. Regelmatig eet hij ook volwassen krill. Volwassen dieren leven meestal alleen, adolescenten in groep. In tegenstelling tot andere walvissoorten communiceert de Zuidkaper meer door lichamelijk contact en houdingen dan met geluid. In de paringstijd aaien en omhelzen het mannetje en het vrouwtje elkaar met de buikvinnen. Bij het ademhalen richt de zuidkaper eerst de kop uit het water. Als hij weer onderduikt blaast hij eerst een typische V-vormige nevel uit alvorens zijn kop onder water te dompelen. Bij het duiken laat de Zuidkaper meestal zijn staartvin zien. Een opvallend verschijnsel werd waargenomen aan de kusten van Argentinië. Daar steken de Zuidkapers vaak voor langere tijd hun staartvin uit het water. Men neemt aan dat het een ´spel´ is maar zekerheid bestaat hierover niet.

Voortplanting: De paring en het werpen vinden in de winter plaats. Mannetjes gaan in het voortplantingsgebied op zoek naar ontvankelijke vrouwtjes. Vechten voor een vrouwtje gebeurt zelden of nooit. De vrouwtjes paren meestal met verschillende mannetjes, waardoor soms een ´wachtrij´ wordt waargenomen. De vrouwtjes zijn altijd groter dan de mannetjes, als ze dus niet wil paren zwemt ze gewoon weg, gaat ze op haar rug liggen of zwemt ze naar ondiep water. De mannetjes van de Zuidkapers hebben de grootste testikels uit het dierenrijk(1 ton per paar) en produceren dus veel sperma. Na een draagtijd van twaalf tot 13 maanden wordt één jong geboren met een lengte van 4,6 tot 6 meter, dat een jaar lang wordt gezoogd. Pas geboren laten de moeders niet toe dat de jongen contact hebben met soortgenoten. Eenmaal groter wordt contact met andere moeders met jong toegestaan. Daarom zie je soms een moeder met 2 jongen, de andere moeder is echter nooit veraf. Na het eerste jaar laat de moeder het jong achter, dat zich meestal in een klein groepje verenigd met andere éénjarigen.

Jacht: net als alle andere echte walvissen werd de Zuidkaper in het verleden intensief bejaagd. Hij is traag, leeft dicht bij de kust, makkelijk te benaderen en niet agressief. Na de dood blijft hij ook drijven en bevat veel olie, vlees en baleinen. Sinds 1935 worden ze beschermd en gaat hun aantal terug lichtjes vooruit. Men schat hun aantal nu op 7000 exemplaren en hun aantal neemt jaarlijks toe met 7%, waardoor men verwacht dat de populatie zich terug zal herstellen.