Gisteren op de Duitse tv het programma Focus gezien over de rijkste 10% Duitsers. Blijkt uit dat de belastingdruk van miljonairs de afgelopen 10 jaar is gedaald van 42 naar 33%, van mensen met een vermogen groter dan 150 miljoen van 43 naar 28%. Het aandeel van de rijkste 10% Duitsers in het totale vermogen is gestegen naar 67%.

De grootste belastingverlaging vond plaats onder de sociaal democratische regering van Schröder. Als al die verlagingen zouden worden teruggedraaid zou dat 50 miljard meer opbrengen voor de staatskas van Duitsland, toevallig gelijk aan het huidige begrotingstekort. Een belastingverhoging voor de rijkste 0,6% zou genoeg opbrengen om de huidige bezuinigingsronde van 5 miljard overbodig te maken.

In de USA is het aandeel van de rijkste 10% van de mensen de afgelopen jaren gestegen van onder de 60% naar 61% en is de belastingdruk op het laagste niveau sinds tijden. In Nederland is het aantal miljonairs gestegen naar een all time high. Mijn conclusie geld genoeg, verhoog belastingen voor de rijkste 10%, ze gaan er desondanks niet op achteruit en overheden kunnen bezuinigingen op zaken als gezondheidszorg en onderwijs terugdraaien en er kan geinvesteerd worden in openbaar vervoer en groene energie.

Deze maatregelen zullen ook aan de rijkste 10% ten goede komen want hun aandelen in bedrijven zullen profiteren van de investeringen en een gezonde en hoogopgeleide bevolking is daarbij voorwaarde voor economische groei. Gelukkig zijn er ook al miljonairs die vinden dat ze genoeg zijn ontzien; in Duitsland, Frankrijk en de USA (inclusief Warren Buffet, goed voor zo’n 40 miljard US dollar) gaan uit hun kring stemmen op om de belasting op hun inkomen te verhogen.

Een belastingdruk op een hoog inkomen van 33% is absoluut gezien veel, maar er blijft meer dan genoeg over om van rond te komen. Een belastingdruk van 20% op een laag inkomen levert de staatskas niet veel op, maar als je beziet dat daarnaast nog BTW, brandstofaccijns etc. geheven worden, leidt dat ertoe dat iemand met een laag inkomen een groter deel van zijn inkomen aan de staat betaalt dan een rijk iemand.

Politici focussen voor hun visie meest op brede benaderingen als sociale democratie of liberalisme, of juist op een single subject zoals ecologie. Ze gaan ervan uit dat democratie een vast gegeven is en dat vrije verkiezingen en het recht om te kiezen en verkiesbaar te zijn genoeg is om de democratie te garanderen.

Verkozen politici moeten echter ook invulling geven aan wat democratisch besturen is. Zoals bedrijven vaak een Corporate Social Responsibility-beleid hebben, zou ook voor politici en politieke partijen een Democratische Maatschappelijk Verantwoordings Verklaring (DSAP, Democratic Societal Accountability Policy) moeten gelden.  Hierin wordt omschreven wat verantwoordelijk politiek handelen is. Partijbelang is ondergeschikt aan algemeen belang. Politici verstrekken eerlijke, volledige en juiste informatie (als een minister van Financiën verklaart dat een lening aan Griekenland niet ten koste zal gaan van de belastingbetaler omdat het geld niet uit de staatskas komt maar wordt geleend en dat er zelfs op verdiend gaat worden, dan is dat geen eerlijke, volledige en juiste informatie, een minister die overtuigd is dat het wel correct is, moet vanwege vakinhoudelijke onbekwaamheid aan de kant worden gezet).

Zo’n DSAP kan opgesteld worden door een commissie uit de Eerste Kamer met brede inbreng uit de maatschappij (een rol die de senatoren beter past dan politiek bedrijven).