Zwanenwater Zwanenwater Zwanenwater Behoud het Zwanenwater, voor nu en later.
16/8/2007 - Bestrijding iepziekte in het Zwanenwater
De afgelopen weken hebben de boswachters en vrijwilligers van Natuurmonumenten in het natuurgebied het Zwanenwater een groot aantal zieken iepen verwijderd en zo gehoor gegeven aan de oproep van de gemeente Zijpe en de provincie Noord Holland om zieken en dode iepen te verwijderen.
De iepenspintkever die onder de bast leeft van iepen brengt een schimmel, de beruchte iepziekte, over van de zieken bomen naar de nog gezonde iepen.
De iepziekte is vooral ernstig voor de vele als windkering aangeplante iepen langs de wegen en steden in de kustprovincies, iep is namelijk zeer goed bestand tegen de zoute zeewind langs de kust en luchtverontreiniging in de steden.Vanuit ecologisch oogpunt had Natuurmonumenten ze liever laten staan, ziektes en doodgaan zijn een natuurlijk proces en de zieke en dode bomen huisvesten daarna nog tientallen andere kleine diertjes die op hun beurt weer voedsel zijn voor de grote bonte specht of de boomkruiper.
Grote bonte spechten hakken ook hun broedholtes uit in deze dikke dode bomen die, nadat de specht klaar is met broeden, worden benut door vleermuizen, overwinterende vlinders en bijenkolonies.Het bos zal opnieuw ingeplant worden met zomereik, veldesdoorn en els.
Eind juli staat het Zwanenwater in Callantsoog vol bloeiende planten.
In de natte valleien bloeien de Kattenstaarten met hun prachtige paarse pluimen, vaak in combinatie met de geel bloeiende wederik.
Aan de oostzijde staan de struikheide en de dopheide in bloei.
Daartussen liggen vaak de zwarte bessen van de kraaiheide.
Een lekkernij voor vogels en vossen.
De vrijwilligers van Natuurmonumenten verwijderen ieder jaar berken om de heide in stand te houden.
Zeldzame porseleinhoen laat van zich horen in Zwanenwater
CALLANTSOOG – In natuurgebied het Zwanenwater is deze maand de roep van het Porseleinhoen gehoord. Dat is bijzonder, aangezien de vogel tot een kwetsbare vogelsoort behoort en op de Nederlandse Rode Lijst voor vogels staat. De komst van deze broedvogel is te danken aan het hoge waterpeil van het Zwanenwater.
Het Porseleinhoen mag graag met beide poten in het water staan. De leefomgeving van deze schuwe vogel is moeras en ondergelopen grasland. Echter, door het verdwijnen van veel vochtige gebieden is de populatie Porseleinhoentjes in Nederland sterk achteruit gegaan.
Vanwege de enorme regenval van afgelopen najaar en winter, staat het waterpeil in het Zwanenwater momenteel nog steeds erg hoog. Enkele weken geleden waren sommige paden alleen met laarzenbegaanbaar. Lastig voor de wandelaars maar ideaal voor het Porseleinhoen. Ook de Waterral - die veel op het Porseleinhoen lijkt – profiteert van de hoge waterstand; er zijn ongeveer vijftien roepende mannetjes gehoord. Vorig jaar waren dat er maar zeven.
In het Zwanenwater heeft nooit waterwinning plaatsgevonden. In de Uitlandse polder, ten noorden van het Zwanenwater, beheert Natuurmonumenten 44 hectare voormalig agrarisch land en oude zogenaamde nollen (lage duintjes). Door instelling van een hoog waterpeil fungeert dit gebied als buffer en voorkomt verdroging van het Zwanenwater.
In het Zwanenwater is bij de werkschuur een insectenhotel gemaakt.
Door de gaten die in het hout en in de baksteen zitten, krijgen allerlei insecten woon- en broedgelegenheid. de doorsnede van de gaten en de materiaal soort bepaald welk insect waar z'n intrek neemt.Het insectenhotel trekt met name solitaire bijen aan, vooral de metselbij die dankbaar gelegenheid maakt van de aangeboden nestelruimte. Normaal maakt dit bijtje gebruik van kevergangen om haar eitjes te leggen. De bij verzamelt hiertoe stuifmeel dat in de gang wordt gebracht en vervolgens legt ze daar een eitje in. De "cel" wordt afgesloten en ervoor maakt ze weer een nieuwe, enzovoort.
Ook u kunt zo'n hotel maken met hout en stenen, ook riet en bamboe (holle stengels) zijn bruikbaar. het hotel moet wel op de zuidzijde i.v.m de warmtebehoefte en onder een afdak zodat het niet nat wordt. zo kunt u ook thuis bijdragen aan een beter insectenleven en van dichtbij de ontwikkelingen volgen. succes ermee.
In maart kwamen de eerste Lepelaars in Nederland aan.
Nadat ze zich enkele weken aan Stekelbaarsjes tegoed hebben gedaan beginnen ze
nu in het Zwanenwater met nestmateriaal te slepen.
Tot verbazing van de boswachters niet op het veilige Bokkeneiland in het Tweede Water
maar in de rietkraag aan de westkant van het meer.
De laatste jaren hadden de Lepelaars het op het Bokkeneiland niet naar de zin.
De luie Aalscholvers trokken takken uit de Lepelaarsnesten om hun eigen nesten te bouwen. Veel Lepelaars vlogen daarom door naar de Waddeneilanden.
Nu dus een poging uit de buurt van de Aalscholvers. Gelukkig beschermt een elektrisch raster de Lepelaars tegen aanvallen van vossen.
Na overwintering in Afrika is de Blauwborst terug in het Zwanenwater.
De Blauwborst heeft een uitbundige zang en een mooie blauwe borst.
Deze soort broedde hier voor het eerst in 1985 en vertoonde een spectaculaire toename, die stabiliseerde op 70-75 paar.
De toename van de Blauwborst is moeilijk te verklaren.
Vegetaties van riet en struiken waren namelijk altijd al aanwezig in het Zwanenwater. De Blauwborst leeft vooral van insecten en broedt op de grond in dicht struikgewas.
foto afkomstig van http://www.birdingfaqs.com van Dan Bastaja
1 februari zijn de eerste tekenen van het voorjaar alweer zichtbaar, madeliefje en paardebloem staan hier en daar weer in bloei en koolmees, winterkoning en merel beginnen met een voorzichtig liedje.
Ook de blauwe reigers in het Zwanenwater staan alweer op de uitkijk bij de kolonie, mooi zingen zit er niet in, hun lied klinkt meer als een soort jurasic achtige kreet (luister op http://www.ivnvechtplassen.org/ivn_vogels_plas_moeras/Blauwe_Reiger_Ardea-cinerea.html ) die een pterodactylus niet zou misstaan (vogels stammen trouwens direct af van dinosauriers!).
Van alle kanten slepen ze nu takken aan en bouwen een meganest boven in een zwarte els of grauwe wilg, 50 jaar geleden broedde ze ook wel op de grond tussen het riet en kruipwilg maar dat is met de aanwezigheid van vossen niet meer mogelijk.
De kolonie zat eerst veel zuidelijker maar heeft zich verplaatst toen een havik zijn nest ging bouwen in een els die uitkeek op de reigerkolonie, havikken lusten wel een jonge reiger!
Nog een paar weken en de eerste eieren worden gelegd, als de kuikens er zijn gaan de ouders op jacht naar (goud-)vis, kikkers, knaagdieren en eendenpullen.
Op 24 november zaten er maar liefst 5 Velduilen in
het hoge helmgras te slapen. We hopen dat het blijvers zijn maar mogelijk zijn
het zwervers die op zoek zijn naar muizenrijke plekken zoals de duinen van het
Zwanenwater. In Nederland broeden maar enkele tientallen velduilen,
voornamelijk op de Waddeneilanden. foto en tekst van Fred Koning
De Klapekster is zo’n soort die soms in het Zwanenwater bij Callantsoog overwintert.
Klapekster zijn helemaal geen eksters maar behoort tot de familie van de klauwieren.
Ze leven van insecten, kikkers, hagedissen, muizen en kleine vogels. Vorig jaar verbleef er eentje van 8 oktober tot 26 april. Daarna vertrok hij vermoedelijk naar zijn broedgebied ergens in Zweden of Noorwegen. Dit jaar werd hij voor het eerst gezien op 24 november en is nog steeds aanwezig. Het is dezelfde vogel, hetgeen we aan zijn ring konden zien: L 229706. Het Zwanenwater is kennelijk een goed plekje om de winter door te brengen.
foto en tekst van Fred Koning